عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه ( مترجم : سعيد خاكرند )
100
المسالك و الممالك ( فارسى )
( 381 ) - مرتحوان : از نواحى حلب . ( 382 ) - سرمين : شهرى مشهور از منطقه حلب . ( 383 ) - حيار بنى القعقاع : بخشى از قنسرين ، كه وليد بن عبد الملك آن را به اقطاع قعقاع بن خليد داد و فاصلهاش تا حلب دو روز راه است . ( 384 ) - دلوك : شهرى از نواحى حلب ، كه در آن واقعه ابى فراس بن حمدان در برابر روم اتفاق افتاد . ( 385 ) - رعبان : شهرى در مرز حلب و سميساط نزديك فرات ؛ و جزء عواصم به شمار آيد . ( 386 ) - عواصم : دژهاى مانع ؛ ولايتى بين حلب و انطاكه كه قصبه آن انطاكيه است . ( 387 ) - قورس : شهرى ازلى كه در آن آثار قديمى وجود دارد . كورهاى از نواحى حلب كه اينك خراب و آثارى از آن برجا مانده است . ( 388 ) - جومه : از نواحى حلب . ( 389 ) - منبج : فاصلهاش تا فرات سه فرسخ و تا حلب ده فرسخ است . ( 390 ) - انطاكيه : از شهرهاى زيبا و خوش آب و هوا و با ميوههاى فراوان است . ( 391 ) - تيزين : قريهاى بزرگ از نواحى حلب و جزء قنسرين به شمار آيد . ( 392 ) - رصافة هشام : رصافة هشام بن عبد الملك در غرب رقه و فاصلهاش تا رقه چهار فرسخ است . هشام آن را به هنگام طاعون شام بنا كرد . ( 393 ) - شيزر : قلعهاى شامل كورهاى در شام و در نزديكى معرة و فاصلهاش تا حماة يك روز است و در وسط آن رود اردن جارى است كه پلى روى آن قرار دارد . ( 394 ) - حماة شهرى بزرگ داراى خيرات فراوان ، وسيع و بهاى كالا ارزان ؛ و داراى بازارهائى است ، كه گرداگرد آن ديوار باشد . ( 395 ) - حمص : شهرى مشهور و باستانى و بزرگ و گرداگرد آن ديوار است ، و ميان راه دمشق و حلب واقع است ؛ داراى استحكامات بوده و بر تپهاى قرار دارد . ( 396 ) - فامية : شهرى بزرگ و كورهاى در سواحل حمص است . ( 397 ) - معرة النعمان : از المعره مشتق شده ؛ و نعمان همان نعمان بن بشير صحابى است كه آنجا به سر مىبرد و پسرى از او وفات كرد كه او را در آن دفن كرد ؛ در آنجا مقيم شد و به نام او موسوم گشت ؛ و در ديوار شهر قديمى ، قبر پيامبر يوشع بن نون قرار دارد . روايت درست آنكه قبر يوشع بنى نون در نابلس است و در معره قبر عبد الله بن عمار ياسر واقع است و . . . . ( 398 ) - صوران : نام كورهاى در حمص و جبل است . ( 399 ) - لطمين : كورهاى در حمص و در آن دژى است . ( 400 ) - تل منس : دژى در نزديكى معرة النعمان در شام ؛ حافظ ابو القاسم گويد : تل منس روستائى از روستاهاى حمص است . ( 401 ) - كفرطاب : شهركى بين معرة و شهر حلب ، در صحرائى كه آب خوردن